niedziela, 15 listopada 2026

Kalkulator kryteriów oceny dróg w gminie Dopiewo (2)

 

Kontynuuję tematy: Planu budowy dróg oraz Rankingu dróg gminnych w oparciu o dane z tzw. Kalkulator, rzekomo przygotowany przez osoby prywatne. Kalkulator dość jasno pokazuje, jak punktowane były drogi na podstawie przygotowanych przez pracowników Politechniki Poznańskiej, kryteriów. Powiem wprost, „zjeżyły” mi się wszystkie włosy na głowie, gdy przyjrzałam się bliżej temu, w jaki sposób oceniano i punktowano poszczególne drogi. Jest to klasyczny przykład „wolnej amerykanki”, gdzie dane, wykorzystane do oceny, najczęściej brane były z przysłowiowego „sufitu”.

Docierają do mnie informacje, że wiele osób ma poważne zastrzeżenia do Planu oraz Rankingu i ma zamiar, zaskarżyć zarządzenia Wójta. Pojawiają się głosy, że jednym z podstawowych błędów, był brak konsultacji społecznych przed zatwierdzeniem listy dróg. Jak wiadomo, konsultacje dotyczyły jedynie kryteriów, w oparciu o które przygotowano zestawienie.

Niestety, nie znalazłam jednoznacznych przepisów, które zobowiązywały by Gminę do zorganizowania konsultacji w tym przypadku. Są jednak przesłanki, które dość jednoznacznie wskazują, że konsultacje należało zorganizować. Najwyraźniej jednak obawiano się, że przy tej okazji wyszłoby na jaw wiele przekrętów i padłoby dużo niewygodnych pytań. Bo to, co można „wcisnąć” wójtowi Sławomirowi Skrzypczakowi, już niekoniecznie da się wmówić mieszkańcom.

Przyjrzyjmy się zatem, jak zastosowano kryteria w przydzielaniu punktów poszczególnym pozycjom.

Kryterium 1, podkryterium 1.1, dotyczy kosztów inwestycji. I tu od razu, nasuwają się poważne wątpliwości.

Pierwszą z nich, to dokładne wyliczenie kosztów, przestawione w Kalkulatorze. Są one obliczone z dokładnością do 1 złotówki:

Nie da się wyliczyć planowanej inwestycji z taką dokładnością – jest to nonsens. Oszacować koszty można, ale nie z taką dokładnością, tylko na podstawie kosztorysu inwestorskiego, który jednak wymaga trochę pracy i wydatków. W zależności od wielkości inwestycji, taki kosztorys to wydatek od kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych. Nikt mi nie wmówi, że przygotowano od ręki 353 kosztorysy dla wszystkich dróg, wymienionych w Rankingu. Po prostu wartości, umieszczone w Kalkulatorze są fikcją.

Po drugie, co obejmują przedstawione wydatki? Wiele dróg w Rankingu jest własnością Gminy tylko w niewielkim stopniu. Przykładem może być odcinek ul. Niecałej w Dopiewie. Gminny fragment ma tylko 3 lub 4 m szerokości (kolor zielony):

Czy podany koszt obejmuje tylko fragment gminny, czy również planowane poszerzenie? – można tylko zgadywać. A może drogi będą budowane po kawałku, w miarę jak Gmina będzie przejmować kolejne ich odcinki? Byłby to absurd na skalę krajową.

Pomijam już fakt, że droga drodze nierówna. Inny będzie koszt 1 metra bieżącego drogi wzdłuż torów z szeroką jezdnią, odwodnieniem, ścieżką pieszo-jezdną i innymi elementami infrastruktury drogowej, a inny ul. Okrężnej w Dąbrowie, która ma być tylko pieszo-jezdnią.

Żeby było śmieszniej, drogi tańsze (poniżej 5 mln złotych) otrzymały więcej punktów, niż drogi, których koszt przekracza 5 mln złotych. Zazwyczaj tak się składa, że drogi droższe pełnią ważniejszą rolę w układzie komunikacyjnym Gminy, niż lokalne osiedlowe uliczki. Automatyczny podział, tylko na podstawie wartości inwestycji, to pójście po bandzie i premiowanie „krewnych i znajomych królika”.

Tak więc, podkreślam jeszcze raz – podane w Kalkulatorze wydatki inwestycyjne, to „pic i fotomontaż”.

Kryterium 1, pokryterium 1.2, dotyczy partycypacji mieszkańców w kosztach budowy. Szybko się okazało, że podkryterium to jest zupełnie martwe. W ogóle nie wzięto pod uwagę tego, że mogą znaleźć się osoby, które chcąc przyspieszyć budowę, mogą być skłonne ponieść określone wydatki. I tu się kłania brak konsultacji społecznych. Jeżeli uwzględniono możliwość współfinansowania przez mieszkańców budowy dróg, to należało dać im szansę wypowiedzi. Skądinąd wiem, że takie osoby były. Jest to, w moim przekonaniu, poważne uchybienie, które może być podstawą unieważnienia Planu i Rankingu.

Kryterium 1, pokryterium 1.3, dotyczy poniesionych wcześniej kosztów, np. przygotowanie koncepcji lub projektu budowlanego. Co do tego kryterium od początku miałam zastrzeżenia, ponieważ premiuje ono inwestycje, które zostały wybrane na podstawie „widzi mi się” decydentów. Takim przykładem może być ul. Cisowa w Skórzewie:

Została ona wyróżniona jeszcze przez byłego wójta Adriana Napierałę, ze względu na to, że miała być drogą dojazdowa do planowanego osiedla. Jak wiadomo, zmarły Wójt wyjątkową atencją darzył dużych inwestorów – patrz dojazd do bazy DHL w Zakrzewie.

Co ciekawe, ta sama kwota przydzielona została 2 razy, dwóm odcinkom  ul. Cisowej:

Tu akurat punktów nie przyznano.

Kryterium 2 dotyczy bezpieczeństwa drogowego. W skrócie, im więcej wydarzeń takich, jak wypadki czy kolizje, tym więcej punktów. Kryterium to również budzi wątpliwości i jak się wydaje, jest nadużywane.

Posłużę się w tym przypadku, przykładem słynnych sięgaczy przy ul. Leśnej w Dąbrowie - okiem-obserwatorki.

Kalkulator podaje, że miało tam miejsce aż 5 zdarzeń drogowych:

Raczej trudno w to uwierzyć, ponieważ jeden z sięgaczy jest zamknięty bramą, a przy drugim stoi 1 budynek mieszkalny jednorodzinny. Należy założyć, że zdarzenia te miały miejsce na ul. Leśnej, a jedną z przyczyn mogły być wyniesione skrzyżowania, których nadmiar w tym miejscu, może powodować dezorientację kierowców. Natomiast stan nawierzchni sięgaczy (drogi gruntowe) nie miał z tymi zdarzeniami nic wspólnego. No, ale czego się nie robi, żeby dodać kilka punktów do wybranych inwestycji.

Także kryterium 3, dotyczące wycinki drzew i ingerencji w tereny zielone, budzi wątpliwości, bo podobnie, jak w przypadku kosztów, preferuje małe, nieistotne uliczki osiedlowe. Na podstawie tego kryterium więcej punktów dostanie wąska, ślepa, prowadząca do 3 budynków ul. Spokojna w Zakrzewie:

niż istotna dla społeczności lokalnej ul. Tęczowa w Dąbrowie:

Przy okazji nasuwają się tu kolejne wątpliwości. Bardzo wysoka punktacja, dotycząca braku wycinki drzew, może sugerować, że twórcy kryteriów i Rankingu, wykazują się dużą troską o przyrodę. W mojej ocenie, są to tylko pozory – chodziło o podbicie w punktacji wybranych inwestycji – zazwyczaj nowo wydzielone uliczki osiedlowe pozbawione są jakiekolwiek roślinności. Kryterium to, promuje mało istotne drogi, kosztem ważnych inwestycji, przebiegających przez tereny dziewicze pod względem infrastruktury, za to z dość bujną roślinnością.

Druga wątpliwość, dotyczy sugerowanej ilości drzew, przeznaczonych do wycinki. Czy ktoś je liczył? – bardzo wątpliwe. Ich liczbę określono na „oko”. Na ul. Tęczowej w Dąbrowie, trudno doliczyć się 50 drzew przeznaczonych do wycinki – kłania się opcja Street View w Gogle Maps.

Podobnie sytuacja wygląda na ul. Cisowej w Drwęsie, gdzie większość rzekomych drzew, to niewielkie krzewy i odrosty:

Ponadto, na jakiej podstawie wyliczono, ile drzew trzeba będzie przeznaczyć do wycinki? Można to określić dopiero na etapie koncepcji zagospodarowania lub projektu budowlanego. W/w ul. Cisowa w Drwęsie ma 15 m szerokości, i nie wykluczone, że dużą część drzew będzie można pozostawić. Niestety, i tym razem twórcy Rankingu poszli po bandzie.

Stosunkowo najmniej zastrzeżeń mam do kryterium 4, dotyczącego komfortu podróży. Zrozumiały jest argument, że im gorsza nawierzchnia, tym więcej przyznanych punktów.

Natomiast kryterium stanowiące, że im dłuższy odcinek drogi, tym więcej punktów zostało mu przypisanych, stoi w sprzeczności z podkryterium 1.1, dotyczącym kosztów inwestycji. Raczej nie jest to wyższa matematyka, że im dłuższa droga, tym koszt jej budowy jest większy.

Jednak nawet w przypadku kryterium 4, mechaniczne przyznawanie punktów jest ryzykowne. Jedną z dróg, która w tej kategorii uzyskała największą liczbę punktów, jest ul. Glinki, prowadząca z Konarzewa do dawnego przysiółka Glinki:

Budowa tej drogi, o długości ponad 3,3 km, do kilku domów, raczej nigdy nie będzie miała uzasadnienia ekonomicznego.

Na tym kończę kolejny odcinek moich rozważań. CDN.

Obserwatorka I (Pierwsza)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz